1. Önce gerçekten annesiz olduğundan emin olun
Yavru temiz, sıcak, sessiz ve iyi beslenmiş görünüyorsa anne kedi yiyecek aramak için geçici olarak uzaklaşmış olabilir. Bölge güvenliyse bir süre uzaktan gözlem yapmak, anne ile yavrunun gereksiz yere ayrılmasını önleyebilir. Trafik, köpek saldırısı, ağır hava koşulları veya yaralanma riski varsa güvenlik önceliklidir.
2. Yaşını yaklaşık anlamaya çalışın
Gözleri kapalı, kulakları küçük ve hareketi sınırlı yavrular genellikle neonatal dönemdedir. Gözlerin açılması ve hareketliliğin artması yaşla birlikte gerçekleşir. Kesin yaş değerlendirmesi veteriner muayenesinde daha sağlıklı yapılır.
3. Önce sıcaklık
Neonatal kediler vücut ısılarını erişkinler kadar iyi düzenleyemez. Soğuk yavru sıcak, kuru ve cereyansız bir ortamda kademeli olarak ısıtılmalıdır. Isı kaynağı doğrudan deriye temas etmemeli ve yavrunun isterse ısıdan uzaklaşabileceği alan bırakılmalıdır.
Soğuk ve tepkisiz yavruda emme ve sindirim güvenliği bozulabilir. Öncelik ısıtma ve veteriner değerlendirmesidir.
4. İnek sütü uygun mu?
Yetim neonatal yavrular için anne sütü yoksa kedi yavrularına özel formüle edilmiş süt ikameleri tercih edilir. İnek sütü yavru kedinin besin gereksinimlerini karşılamaz ve gastrointestinal sorunlara yol açabilir.
5. Biberonla beslerken pozisyon önemlidir
Yavru doğal emme pozisyonuna benzer biçimde göğsü üzerinde, başı nötr pozisyonda tutulmalıdır. İnsan bebeği gibi sırtüstü beslemek aspirasyon riskini artırabilir. Süt akışı çok hızlı olmamalıdır. Burundan süt gelmesi, öksürme veya solunum sıkıntısı olursa besleme durdurulmalıdır.
6. Çok küçük yavrular tuvalet için yardıma ihtiyaç duyar
Anne kedi normalde genital ve perineal bölgeyi yalayarak idrar ve dışkılamayı uyarır. Yetim, çok küçük yavrularda besleme sonrası ılık ve nemli pamukla nazik uyarım gerekebilir. Yaş ilerledikçe bu ihtiyaç ortadan kalkar.
7. Her gün tartın
Erken dönemde kilo alamama veya kilo kaybı artmış riskle ilişkilidir. Küçük bir dijital mutfak terazisiyle her gün benzer saatte gram cinsinden ağırlık kaydetmek bakımın en yararlı takip araçlarından biridir.
8. Pireyi hafife almayın
Çok küçük yavrularda ağır pire yükü kan kaybına katkıda bulunabilir. Ancak yetişkin kedilere uygun her antiparaziter ürün neonatal yavrular için güvenli değildir. Yaş ve kiloya uygun ürün seçimi veteriner önerisiyle yapılmalıdır.
9. Ne zaman acildir?
- Yavru soğuk ve tepkisizse
- Emmiyor veya yutamıyorsa
- Sürekli ağlıyor ya da tam tersine aşırı güçsüzse
- Solunum güçlüğü varsa
- İshal, kusma veya belirgin dehidrasyon varsa
- Burundan süt geliyor veya aspirasyon şüphesi varsa
- Yaralanma, kanama veya yoğun pire infestasyonu varsa
- Kilo alamıyor veya kilo kaybediyorsa
10. İlk veteriner muayenesinde neler konuşulur?
Yaş ve genel durum tahmini, hidrasyon, parazitler, beslenme planı, FeLV/FIV testinin uygun zamanı, aşı programı ve diğer kedilerle güvenli temas planı değerlendirilir. Yeni bulunan yavru, sağlık durumu netleşene kadar evdeki diğer kedilerden kontrollü şekilde ayrı tutulabilir.
Sonuç
Yavru kedi bakımında ilk hedef sıcaklık, güvenli beslenme, tuvalet desteği ve günlük kilo takibidir. Neonatal yavrular hızla kötüleşebildiği için güçsüzlük, emememe, hipotermi veya solunum sorunu varsa evde uzun süre beklenmemelidir.
